مشاوره و روانشناسی ( عدم آرامش ذهنى و قلبى )

من دخترى 23ساله هستم بسیجى هم هستم دانشجو سال دوم عربى مجرد مشكلم عدم آرامش ذهنى و قلبى است راهنمایى مى خواهم.

اساسا ارتباط با خدا آرامش‏آور است یعنى، انسان ذاتا دوستدار و عاشق خدا است و وقتى عاشق به معشوق برسد آرامش مى‏ یابد. از طرف دیگر خداوند در قرآن فرموده است كه: «در مؤمنان سكینه و آرامش نازل مى‏ كند».

بهترین چیزى كه روح انسان را صفا مى ‏بخشد و حالت آرامش و سكونت براى انسان ایجاد مى‏ كند، ذكر و یاد خدا است. قرآن مى‏ فرماید: «الا بذكر الله تطمئن القلوب آگاه باشید كه با یاد خدا دل‏ها اطمینان و آرامش پیدا مى‏ كند»

آرى این خاصیت ذكر و توجه به خدا است و دعا و مناجات هم نوعى ذكر است. ازاین‏رو اگر با حال توجه و خلوص داشته باشد انسان بعد از تمام شدن آن احساس یك حالت سبكى و آرامش در خود مى‏كند. كسى كه درد دلش را با خدا در میان مى ‏گذارد به این معنا است كه قلبا با خدا انس گرفته است و به او توجه پیدا كرده است. خداوند نیز وعده فرموده است كه: «هر كس با توجه به او رو كند، سخن او را بشنود و حاجتش را روا كند و دل و روحش را نورانى نماید».

آنچه بعد از این حالت در خود احساس مى ‏كنید، حاكى از آن افاضه و توجه خدا نسبت به شما است. پس باید شاكر باشید و توجه داشته باشید كه این یك حالت مادى نیست زیرا روح یك عنصر مجرد از ماده است و تصرفاتى هم كه از طرف حق در آن مى ‏شود مادى نیست.

براى گام گذاشتن در این راه، باید ارتباط با خدا و بهره مندى از نفحات معنوى را تجربه كرد و این تجربه را بارها تكرار كرد تا انسان حضور در محضر خدا را لمس كند. براى این منظور گفته شده است در هر هنگام نمازها و هنگام حلال و حرام ها، یك الهام رحمانى رو به سوى انسان مى آید و او را به انجام آن كار نیك تشویق مى كند.

اگر پاسخ مثبت داد این الهامات رحمانى بیشتر تكرار مى شود و انسان از وسوسه ها و اوهام شیطانى دور مى ماند.

اما اگر پاسخ منفى داد یا سستى كرد فرشته رحمت دور مى شود و شیطان وسوسه گر راه مى یابد و انسان از آرامش و یاد خدا دور مى شود. این تجربه را مى توان در هنگام اذان براى نماز صبح و قبل از آن به خوبى حس كرد كه اگر بعد از بیدارى، دوباره خواب را ادامه دادیم خواب هاى پریشان و شیطانى رو به سوى آدمى مى آید و كسالت روحى و آشفتگى وجود آدمى را فرا مى گیرد.

براى رسیدن به حالت آرامش و قرار روانى، توجه به نكات زیر ضرورت دارد:

1- ناآرامى عوامل و زمینه‏هایى دارد كه باید شناسایى و زدوده شود مثلاً گذراندن وقت به بیهودگى و انجام كارهاى بى ‏هدف و بیهوده خود علّت تشویش و بى ‏قرارى است.

در مقابل خلوت‏گزینى، غور در باطِن و حضور در مجالس وعظ و پند و كسب معارف خود به خود آرامش ظاهرى و باطنى به ارمغان مى‏ آورد.

2- برنامه ‏ریزى در امور زندگى و اختصاص اوقاتى براى تفریحات سالم و تهى از گناه، مثل راهپیمایى در فضاى روح‏بخش و شنا، در آرامش انسان تأثیر شگرف دارد.

3- مشاوره ‏هاى علمى و تخصصى و نیز تغذیه مناسب در تقویت اعصاب و روان مؤثر است. گرسنگى شدید و مفرط و حتى پرخورى و زیاده‏ روى در خورد و خوراك موجب ناراحتى ‏هاى روحى و روانى مى ‏گردد.

4- گناه و معصیت و نافرمانى خداوند متعال از عوامل اصلى ناراحتى‏ هاى روانى است.

گناه یعنى خارج شدن از مسیر خداوند. گناه به معناى برآشفتن و تیره ساختن درون و باطن است. روح آدمى با رسیدن به ساحل پاكى و اجتناب از گناهان، به قرار و آرامش مى ‏رسد چون روح با طهارت سنخیت دارد و با گناه ناسازگار است. از این رو، گناه قرار را از انسان مى ‏گیرد. هر گناه قبح فعلى و قبح فاعلى در بردارد.

قبح و زشتى فعلى به مفاسد موجود در خود عمل مربوط است و قبح فاعلى به شرایط ذهنى و روحى گنهكار مربوط مى‏ شود. شرایط ذهنى گنهكار عبارت است از داشتن روح تمرّد، طغیان، قانون‏شكنى و عدم اهتمام به حقوق خدا و خلق. چنین روحى جز با ترك گناه به آرامش دست نخواهد یافت.

5- انجام واجبات و انس با خدا مخصوصاً نماز اول وقت و با جماعت

در واقع آرامش قلبى ثمره یاد خدا است: « فاذكرونى أذكركم‏». 1 خداوند به ما دستور داده پیوسته وى را یاد كنیم و او را حاضر و ناظر بر احوال خود بدانیم. جریان حضرت یونس را كه مضمون نماز غفیله 2 با ایشان ارتباط دارد، بررسى كنید. وقتى گرفتارى‏هاى حضرت به بالاترین حد مى ‏رسد، انس و یاد خدا او را از گرفتارى ‏ها مى‏ رهاند: « لااله الا انت سبحانك انّى كنت من الظالمین، فاستجبنا له و نجّیناه من الغمّ و كذلك ننجى المؤمنین‏»

3 امام صادق (ع) مى‏فرماید: تعجب مى‏ كنم از كسى كه غمگین و نگران است و به فرمایش الاهى پناه نمى‏ برد « لا اله الا الله انت‏...». چون خداوند به دنبال آن مى‏ فرماید: « فنجّیناه من الغمّ و كذلك ننجى المؤمنین‏». 4 خداوند به واسطه ذكر خودش حضرت یونس را از گرفتارى ‏ها نجات داد و هر مؤمنى را كه به این ریسمان الاهى چنگ زند، نجات خواهد داد.

6- شركت در مجالس عمومى دعا مثل دعاى كمیل، ندبه....

برخى بزرگان مى‏ فرمایند: هیچ مشكلى نداشتم مگر این كه با دعاى توسّل حلّ شد. 

7- رفتن به زیارت اهل قبور و شهدا و یاد قبر و قیامت و برزخ و معاد و توجه به آرامگاه اصلى و ابدى، در رهایى از تألمات و ناراحتى ‏هاى دنیوى مؤثر است. اصولاً توجه صِرف به دنیا و قطع توجه از آخرت و منزلگاه قبر و برزخ، اعراض و روگردانى از یاد خدا را در پى دارد و هر كه از یاد خدا اعراض كند، روزگارش تباه خواهد شد.

8- انجام اعمال مستحبّى كه شخص از آن لذت مى‏ برد، اگر با استمرار و مراقبه انجام شود، در طول مدت زمان متناسب، شخص را به قرار و آرامش مى ‏رساند.

در مجموع، مى ‏توان گفت ناآرامى ریشه ‏هایى دارد كه باید خشكانیده شود آنگاه زمینه مناسب براى رسیدن به آرامش از راه‏هاى عقلانى و شرعى فراهم مى‏ آید و انسان با توكل و اعتماد به منبع اصلى آرامش (خداوند) به مقصود دست مى ‏یابد « الذین آمنوا و تطمئنّ قلوبهم بذكرالله، الا بذكرِالله تطمئنّ القلوب‏».

در پایان توجه به این نكته ضرورى است كه آرامش روحى مراتبى دارد و دستیابى به آن به تدریج حاصل مى ‏شود درست مانند سایر ملكات روحى كه با تمرین و گذشت زمان حاصل مى‏ شود. رسیدن به آرامش نیز نیازمند طى این مراحل است.

این مراحل بعضى جنبه سلبى دارد مانند ارتكاب محرمات كه دل را آلوده و در نتیجه ناآرام مى‏ كند. كسى كه مى‏ خواهد به آرامش واقعى دست یابد راهى ندارد جز این كه در گام اول مطیع نواهى خداوند متعال شود و از آنچه حضرت حق نهى كرده اجتناب كند و بعضى جنبه ایجابى دارد یعنى بعد از این كه دل از گرد غبار گناه پاك گردید، مستعد پذیرش حقایق و ملكات پسندیده نفسانى مى ‏شود و این كار صرفاً از طریق انجام تكالیف الاهى و واجبات و مستحبات امكان‏پذیر است. بنابراین، آرامش دل محصول عبودیت محض حق تعالى است و راهكار عملى آن نیز اجتناب از گناهان و انجام واجبات و مستحبات است و در هر زمانى به تناسب استعداد و توانمندى ‏هایى كه انسان دارد، متوجه او مى‏ شود.

مركز فرهنگی نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه ها

نرم افزار پرسمان





موضوع: مشاوره و روانشناسی، برچسب ها: مشاوره و روانشناسی،
[ پنجشنبه 20 شهریور 1393 ] [ 12:52 قبل از ظهر ] [ ابراهیم قربانی نهرخلجی ]
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic