پرسش و پاسخ های رسائل ( برائت ، تخییر و احتیاط ) 1

بسم الله الرحمن الرحیم

1 حالات مکلف نسبت به حکم شرعی را نام ببرید ؟

قطع ، ظن ، شک

2 اقسام ظن را نام برده و مثالی ذکر نمایید ؟

1 ظن معتبر : نزد شارع حجت است  مثل خبر ثقه 2 ظن غیر معتبر : نزد شارع حجت نیست .

3 وظیفه مجتهد در هنگام شک در حکم شرعی چیست ؟

به اصول عملیه مراجعه می کند ، و خود شک به هیچ عنوان معتبر نیست ( یعنی نمی توان گفت به شکت عمل کن ) چون هیچگونه کاشفیتی نسبت به واقع در آن وجود ندارد .

4 حکم واقعی و ظاهری را با ذکر مثال تعریف نمایید ؟

حکم واقعی : به احکامی گفته می شود که شارع برای اشیاء به ملاحظه ذات آنها قرار داده است ، بعبارت دیگر  احکام واقعیه به احکامی گفته می شود که شارع برای اشیاء قرار داده و علم و جهل مکلف هیچ دخالتی در ثبوت این احکام ندارد .

حکم ظاهری : به احکامی گفته می شود که شارع برای اشیاء قرار داده چون مکلف جاهل به حکم واقعی آن است . پس موضوع حکم ظاهری ، واقعه ای است که مکلف جاهل به حکم واقعی آن است .

مثال : مجتهد می خواهد حکم استعمال دخانیات را بدست آورد و حکم واقعی آن را نمی داند . شارع به مجتهد می گوید ( طبق عمل به اصول عملیه ) این استعمال دخانیات که حکمش را نمی دانی ، حکمش حلیت است ، به این حلیت می گویند حکم ظاهری .

5 اقسام حکم ظاهری را نام برده و وجه تسمیه هر یک را توضیح دهید ؟

1 - حکم ظاهری : چون این حکم ظاهری ، وظیفه ظاهری مجتهد به هنگام شک در حکم واقعی است .

2 حکم واقعی ثانوی : چون حکم ظاهری برای موضوعی که مکلف در حکم واقعی آن شک دارد حقیقتا وجود دارد و خیال نیست .

و اما ثانوی می گویند چون : اولا :  حکم ظاهری موضوعش بعد از حکم واقعی است ثانیا : هر حکمی که موضوعش بعد از حکم واقعی است خودش هم بعد از حکم واقعی است .

نتیجه اینکه حکم ظاهری بعد از حکم واقعی است .

6 دلیل اجتهادی و فقاهتی را توضیح دهید ؟

اجتهادی ( اماره ) : به امری گفته می شود که مجتهد را به حکم واقعی راهنمایی می کند مثل آیات ، روایات ، عقل و اجماع.

فقاهتی ( اصل عملی ) : به امری گفته می شود که مجتهد را به امر ظاهری راهنمایی می کند .مثل برائت ، احتیاط ، تخییر

7 و ممّا ذکرنا : من تأخّر مرتبه الحکم الظاهری عن الحکم الواقعی لأجل تقیید موضوعه باشک فی الحکم الواقعی یظهر لک وجه تقدیم الأدلّه علی الأصول ، لأنّ ....

علت تقدیم اماره بر اصل عملی چیست ؟

مرحوم شیخ در این باره سه بیان دارد :

1 علت تقدیم اماره بر اصل عملی این است که دلیل بر اصل عملی ورود دارد و و ورود این است که یک دلیل ، موضوع دلیل  دیگر را از بین می برد و اماره نسبت به اصل عملی همین حالت را دارد . یعنی اماره موضوع اصل عملی را که شک است از بین می برد .

 مثال : من شک دارم استعمال دخانیات حلال است یا حرام . اصالت برائت می گوید چون شک داری حلال است . بعد خبر واحدی می بینم که می گوید استعمال دخانیات حرام است  .

2 - حکومت دلیل اماره بر اصول شرعی .  دلیل حجیت اماره ، هرچند مانند دلیل علمی ، موضوع اصل را مرتفع نمی سازد لکن دلیل اماره یاد شده ، شرعا به منزله رافع موضوع ، قرار داده شده یعنی دلیل اماره یاد شده ، بر تنزیل آن به منزله علم دلالت دارد . پس همانسان که هر گاه روایت متواتر مثلا بر حرمت سیگار دلالت کند ، آن را از موضوع اصل خارج می کند ، به دلیل حصول علم بر حرمت سیگار بالوجدان ، به همین ترتیب نیز زمانی که مثلا خبری بر حرمت سیگار دلالت کند ، تعبدا از موضوع اصل خارج می کند ، زیرا ادله ، مقتضی تنزیل علم است در نتیجه دلیل اماره یاد شده حاکم بر دلیل اصل است ، نه مخصص آن .





موضوع: پرسش و پاسخ های رسائل ( برائت ، تخییر و احتیاط )، برچسب ها: پرسش و پاسخ های رسائل ( برائت تخییر و احتیاط )،
[ سه شنبه 25 شهریور 1393 ] [ 12:20 قبل از ظهر ] [ ابراهیم قربانی نهرخلجی ]
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic