تبلیغات
طلبه ارشادگر - چرا حادثه عاشورا جاودانه ماند؟
تاریخ : چهارشنبه 26 آبان 1395 | 08:53 بعد از ظهر | نویسنده : ابراهیم قربانی نهرخلجی
چرا حادثه عاشورا جاودانه ماند؟
قیام امام حسین(ع) گرچه در زمان محدود و مكان معیّن به وجود آمد، ولی شعاع آن جهان را فرا گرفت . آزادی خواهان جهان امام حسین(ع) را نمودِ آزادی خواهی خواندند. قیام و عزّت حسینی جاویدانه شد .
بی تردید عوامل متعدد در ماندگاری قیام امام تأثیر گذار می باشند، كه به برخی از آن ها اشاره می شود: ‌
ادامه مطلب
مشیت الهی
اراده تخلّف ناپذیر پروردگار بر این تعلق گرفته كه برای همیشه، نهضت عاشورای حسینی از دستبرد شیادان محفوظ بماند: " كافران می خواهند تا نور خدا را به گفتار باطل خاموش كنند و البته خدا نور خود را كامل و محفوظ خواهد داشت، هر چند كافران را خوش نیاید. "(1) حضرت زینب(س) نیز بر این امر تاكید نمود كه دین و اهل بیت همیشه ماندگار است و دشمنان نمی توانند آن را از بین ببرند، حضرت با صراحت و شهامت در مجلس یزید نیز فرمود: " اكنون هر ترفندی داری به كار گیر. هر كوششی از تو ساخته است بكن. هر نیرویی می توانی برانگیز، لیكن به خدا سوگند كه هرگز نخواهی توانست خاندان وحی را نابود سازی و قرآن را از صفحه روزگار براندازی؟ "(2)
آزادی خواهی و عزّتمندی
آزادی زیباترین واژه ای است كه همگان آن را دوست دارند. از این رو آزادیخواهان و انبیا با ستمگران مبارزه نمودند تا مظلومان آزاد باشند و عدالت بر قرار گردد. امام حسین(ع) به عنوان رهبر آزادی خواه، بر ضد آزادی ستیزان قیام نمود. قیام در زمانی شكل گرفت كه خفقان و ستم جامعه اسلامی را فرا گرفته بود. یزید و یزیدیان به دین زدایی پرداخته و از هیچ ستمی علیه حق و حق گرایان دریغ نمی كردند؛ از این رو امام مرگ در راه خدا را زینت دانسته(3) تسلیم نشدن در برابر ستم و اسیر ذلت نشدن را عزت و افتخار دانست :
"موت فی عزٍّ من حیاه فی ذلّ؛(4) مرگ با عزّت بهتر از زندگی با ذلّت است".
هموفرمود: "ناپاكِ ناپاك زاده مرا بین دو چیز: شمشیر و ذلّت مخیّر قرار داده، اما ذلّت از ما بسیار دور است". (5)
آزادی خواهی و ستم ستیزی و حق گرایی امام حسین(ع) موجب شد كه غیر مسلمانان از قیام او درس گرفته و او را دوست بدارند، زیرا او به همگان درس آزادی داد. همچنان كه مهماتما گاندی - رهبر فقید هندوستان - از قیام كربلا به عنوان الگو یاد نمود. (6)
معنویت
یكی از علل رمز جاویدانگی قیام امام حسین(ع) معنویت است. در صحنه كربلا معنویت امام و یاران او به اوج رسید. قیام امام رنگ و بوی خدای به خود گرفت. آنچه كه در این قیام محوریت داشت خداوند بود. هر چیزی كه رنگ خدای به خود بگیرد، ماندگار است. امام حسین(ع) پیش از خروج از مدینه هر گونه شائبه دنیاگرایی، ریاست طلبی و جنگ قدرت را رد نمود. انگیزه قیام را اصلاح امت اسلامی، امر به معروف و نهی از منكر دانست(7). از سوی دیگر حضرت بارها از تسلیم شدن در برابر خواست خدا و جلب رضایت او سخن گفت. امام در آخرین لحظات زندگی عرضه داشت: " بار خدایا ! من در برابر حكم تو شكیبایم، جز تو معبودی نیست"(8)
سفارش و سیره معصومان در پاسداری از قیام امام حسین(ع)
یكی از علل جاویدانگی قیام ‌سفارش و سیره عملی معصومان(ع) در پاسداری از قیام امام حسین(ع)است. پیشوایان دین هم خود به پاسداری از حماسه حسینی می پرداختند و هم دیگران به پاسداری از نهضت حسینی فرا می خواند؛ از این رو ائمه عزاداری می كردند و دیگران را به این امر سفارش می نودند، تا یاد و خاطره قیام و فداكاری حماسه سازان كربلا جاویدانه بماند. امام سجاد(ع) سال های زیادی برای امام حسین(ع)گریه می كرد. (9) همین طور بقیه امامان در قالب های مختلف برای امام حسین(ع) عزاداری می نمودند. این امر در جاویدانگی قیام كربلا نقش اساسی داشت
پاسداری از دین و ارزش ها :
یكی از علل مهم ماندگاری حادثه عاشورا، پاسداری از دین و ارزش های آن است. امام حسین(ع)در شرایطی قیام نمود كه یزید به دین زدایی و شعار: " لعبت هاشم بالملك فلا خبرٌ جاء ولا وحیٌ نزل " (10) سر داد، از این رو امام حسین(ع) یكی از اهداف قیام خویش را حفظ دین خواند. (11) همگان را به قیام علیه رهبران دین ستیز و قانون شكن دعوت كرد. (12)
بی تردید قیام امام نقش اساسی در حفظ دین داشت. از این رو می توان گفت: بین اظهار محبت پیامبر به امام حسین(ع)و حفظ دین توسط امام رابطه وجود دارد:
"حسین منی و أنا من حسین". (13) همچنین پیامبر فرمود:
" إنّ لقتل الحسین حرارهٌ فی قلوب المؤمنین لا تبرد أبداً ". (14)
تا دین و ارزشهای آن هست، یاد و خاطره امام حسین(ع) نیز بر تارك جهان اسلام می درخشد.
برگزاری مجالس عزاداری
شیعیان به تأسی از رهبران خود هر ساله با ذكر نام و مصائب سیدالشهدا(ع)و تشكیل جلسات عزاداری، عاشقانه در سوگ سید مظلومان به عزا می نشینند. با ریختن اشك در حماسه جاودان حسینی شركت جسته و مانع فراموش شدن نهضت حسینی می گردند. برگزاری مجالس در حقیقت زنده نگه داشتن یاد و خاطره عاشورائیان است. چنان كه امام صادق(ع)می فرماید:
"ان تلك المجالسَ اُحِبُّها فَأَحیوا أمرنا رحم الله من احیا أمرنا
مجلس گرفتن شما را دوست دارم. در مجالس خود امر ما را زنده بدارید. خداوند رحمت كند كسی كه امر ما را زنده بدارد". (15)
امام خمینی(ره) می گوید: "سیدالشهدا را این گریه ها حفظ كرده است. مكتبش را... این سینه زنی ها و این دسته جات حفظ كرده... هر مكتبی تاپایش سینه زن نباشد، تا پایش گریه كن نباشد، تا پایش سر و سینه زن نباشد حفظ نمی شود. این گریه ها زنده نگه داشته مكتب سیدالشهداء را!"(16)
برجستگی پیشوای نهضت
آوازه تاریخی و جاودانگی نهضت كربلا معلول آوازه ی پیشوا و رهبری آن است. در رأس قیام بزرگ كربلا شخصیتی بی بدیل، مانند حسین بن علی(ع)قرار دارد كه در دامان عصمت و طهارت پرورش یافته است. بدون تردید حكومت و سیره چنین انسانی الگوی جهانیان است، به گونه ای كه امام باقر(ع)می فرماید: "یكون لی بالحسین بن علی اسوه;
حسین بن علی الگوی من است". (17)
استاد مطهری می فرماید: هر كس دیگری و هر شخصیت تاریخی در شرایطی قرار بگیرد كه حسین بن علی(ع)در شب عاشورا قرار گرفت، یعنی در شرایطی كه تمام راه های قوت و غلبه ظاهری بر دشمن بر او بسته باشد و قطعاً بداند كه خود و اصحابش به دست دشمن كشته می شوند، در چنین شرایطی زبان به شكایت باز می كند...، اما حسین بن علی(ع) اصحابش را جمع می كند، چنان كه گویی روحش از هر شخص موفقی بیش تر موج می زند(18) و می فرماید: " خدا را به بهترین وجه ستایش كرده و در شدائد و آسایش در مقابل نعمت هایش سپاسگذارم. خدایا تو را می ستایم كه بر ما خاندان نبوت كرامت بخشیدی و قرآن را به من آموختی و به دین آشنا ساختی"(19)
تحمل وصف ناپذیر و قهرمانانه حسین بن علی(ع) در مقابل شدیدترین آزمایش روزگار برای آن حضرت چهره ای ماندگار و همیشگی ساخت تا جایی كه در زیارت حضرت آمده است:
" از شكیبایی تو در برابر رخدادهای عظیم، فرشتگان آسمان ها شگفت زده شدند". (20) هلال ابن نافع می گوید: به خدا سوگند !هرگز كشته آغشته به خونی را زیباتر و نورانی تر از او ندیدم. چنان فریفته نور چهره اش بودم كه متوجه نشدم او را چگونه می كشند". (21)
پیام رسانی اهل بیت
یك از مؤثرترین عوامل و علل جاودانگی نهضت حسینی كه جزء شاهكارها و معجزات امام حسین(ع)محسوب می شود، پیام رسانی اهل بیت امام و در رأس آن ها حضرت امام سجاد(ع)و زینب كبری(ع) است.
امام حسین(ع) در پاسخ به این سؤال كه چرا اهل بیت را با خود می بری؟ فرمود: "ان الله شاء ان یریهن سبایا; خداوند می خواهد آنان را اسیر ببیند. "(22)
از این سخن بر می آید كه حضرت رسالتی به دوش داشته كه در انجام آن، حضور زنان و فرزندان ضروری بوده است. این رسالت پس از شهادت حضرت برای همگان معلوم گردید. به راستی اگر افشاگری امام سجاد(ع) و حضرت زینب(ع) در قالب سخنرانی نبود، حكومت استبدادی یزید به آسانی این حادثه بزرگ را تحریف می كرد. برای همیشه آن حركت عظیم را به فراموشی می سپرد، اما اسیران پیروز با عزاداری و خطبه های آتشین خود، نظام طاغوتی یزید را در برابر اجتماع مردم به محاكمه كشیدند. ماهیت كربلا را از دستبرد و تحریف دشمنان حفظ كرده و چهره حقیقی عاشورا را برای نسل های آینده ترسیم نمودند. (23)
استاد مطهری می گوید: " اباعبدالله(ع)اهل بیت خودش را حركت می دهد برای این كه در این تاریخ عظیم رسالتی را انجام دهند و برای این كه نقش مستقیمی در ساختن این تاریخ عظیم داشته باشند با قافله سالاری زینب، بدون آن كه از مدار خودشان خارج شوند". (24)
انبیا محو تماشا و ملائك مبهوت شمر سرشار تمنا و تو سرگرم حضور
منبع : مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
پی نوشت ها:
1. صف(61) آیه 8.
2. مثیر الاحزان، ابن نما حلی، ص101، مدرسه امام مهدی‏.
3. فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، ص162، نشر معروف، قم.
4. همان، ص26، به نقل از مناقب ابن شر آشوب، ج4، ص68.
5 همان.
6. همان، ص279.
7. تحف العقول عن آل الرسول، ابن شعبه حرانی، ص 239‏، چ جامعه مدرسین‏.
8. مقتل الحسین، مقرّم ص 283،
9. لهوف، ص 209، سید ابن طاوس، چ جهان.
10. مقرم، ‌مقتل الحسین، ص 357.
11. تاریخ طبری، محمد بن جریر طبری، ج 4، ص 266، قاهره، مطبعه الاستقامه بالقاهره، 1358.
12. فرهنگ عاشورا، ص63.
13. بحارالأنوار، ‌ج 43، ص 261؛ احقاق الحق، ج 11، ص 265؛
14. عاشورا، سعید داودی و مهدی رستمی، ص56، مدرسه الامام علی بن ابی طالب، قم، 1384.
15. همان، ص66، به نقل از وسائل الشیعه، ج 10، ص 392.
16. صحیفه امام، ج 8، ص 69 ـ 72، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، قم.
17. بحارالانوار، ج 44، ص 227.
18. استاد شهید مرتضی مطهری، حماسه حسینی، ج 1، ص 154.
19. سید بن طاووس، اللهوف، ص 79.
20. بحارالانوار، ج 101، ص 240.
21. همان، ج 45، ص 57.
22. بحارالانوار، ج 44، ص 364.
23. بررسی تاریخ عاشورا، محمد ابراهیم آیتی، ص 132 و 131.
24. حماسه حسینی، ج 1 ص، 332.




طبقه بندی: پرسش و پاسخ پیرامون امام حسین علیه السلام،
برچسب ها: چرا حادثه عاشورا جاودانه ماند؟،