پرسمان قرآنی نماز ( دلیل شکسته بودن نماز مسافر )

بر پایه آیات 101 تا 104 نساء خداوند در هنگام خطر و بیم از دشمن، شكسته خواندن نماز را سفارش فرموده، چرا ما براى مسافرت هایى كه هیچ گونه خوف و خطرى ندارد و مسافت آن بسیار كم است (4 فرسخ) نماز را كوتاه مى خوانیم در صورتى كه وقت كامل خواندن هم داریم؟

از مجموع آیات یاد شده استفاده مى شود كه شكسته خواندن نماز در سفر مبتنى و معلق بر خوف از دشمن نیست، زیرا اولاً: ابتداى آیه دارد كه: (وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِى الاَْرْضِ...). این قسمت آیه صورت مسافرت هاى عادى و معمولى را در نظر دارد نه فقط صورت خوف را. بعلاوه نماز خوف در دو آیه بعد به طور جداگانه و با احكام خاص خودش بیان شده است. نماز خوف با نماز قصر در سفر متفاوت است. روایات متعددى كه اهل سنّت و شیعه در نماز قصر نقل كرده اند نیز این عمومیّت را تأیید مى كند و ممكن است مقید ساختن حكم قصر به مسئله خوف از این جهت باشد كه این قید ناظر به وضع مسلمانان در آغاز اسلام است و به اصطلاح این قید غالبى است و در جاى خودش (علم اصول) این مطلب اثبات شده كه چنین قیودى مفهوم موافق یا مخالف ندارد و این گونه نیست كه اگر این قید نباشد حكم هم نباشد و یا از این جهت باشد كه بعضى از مفسران معتقدند كه مسئله نماز قصر نخست به هنگام خوف تشریع شده، سپس این حكم توسعه پیدا كرده و یا این تعلق حكم قصر به خوف به سبب تأكید باشد، یعنى نماز قصر براى مسافر همه جا لازم است، ولى به هنگام خوف تأكید بیشترى دارد .

در هر حال شكى نیست كه با توجه به تفسیر آیه در روایات فراوانى آمده كه نماز مسافر اختصاص به صورت خوف ندارد; از آن جمله:

 1. در تهذیب باسناد خود از زراره روایت مى كند كه گفت: از حضرت باقر(علیه السلام)سؤال كردم درباره نماز خوف و نماز مسافر كه هر دو شكسته هستند؟ فرمود: آرى نماز خوف براى قصر سزاوارتراست از نماز مسافر كه بدون خوف است.

 2. در تفسیر الدّر المنثور است كه ابن شیبه، عبد بن حمید، احمد، مسلم، ابوداود، ترمذى، نسائى، ابن ماجه و... در ناسخ و ابن جبان از یعلى بن امیه روایت كرده اند كه گفت از عمر بن الخطاب سؤال كردم خدا مى فرماید: لیس علیكم ... ان خفتم ... یعنى اگر از فتنه انگیزى كافران مى ترسید عیبى ندارد كه قصر بخوانید، در حالى كه مردم در امن به سر مى برند (باز هم قصر بخوانند) عمر به من گفت: من از همین مطلبى كه تو تعجب كرده اى تعجب كردم و از رسول الله(صلى الله علیه وآله)سؤال كردم حضرت فرمود: صدقه اى است كه خدا به شما داده، شما هم صدقه خدا را قبول كنید و یا این كه از ابن عباس روایت كرده اند (در همان تفسیر) كه مى گوید: بین مكه و مدینه در حالى كه ایمن بودیم... با پیغمبر(صلى الله علیه وآله)نماز را دو ركعتى خواندیم.

امام باقر(علیه السلام) مى فرماید: شكسته خواندن نماز در سفر واجب است; همان گونه كه تمام خواندن آن در وطن واجب است.

کتاب پرسمان قرآنی نماز

تهیه: مركز فرهنگ و معارف قرآن





موضوع: پرسمان قرآنی نماز، برچسب ها: پرسمان قرآنی نماز ( دلیل شکسته بودن نماز مسافر )،
[ دوشنبه 29 دی 1393 ] [ 06:17 قبل از ظهر ] [ ابراهیم قربانی نهرخلجی ]
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات